Wat een goede portretfoto écht vraagt, en het is niet een mooi gezicht
Er is een hardnekkig misverstand over portretfotografie. Dat goede foto's komen van goede gezichten. Van symmetrie, van de juiste belichting, van iemand die gewoon fotogeniek is.
Maar als je ooit een portret hebt gezien dat je echt raak trof, dan weet je dat dat niet klopt. De foto's die blijven hangen zijn zelden de technisch perfecte exemplaren. Het zijn de foto's waar iets in zit. Iets wat je niet precies kunt benoemen, maar wat je wel voelt.
Dat iets heeft een naam: aanwezigheid.
Wat aanwezigheid doet met een foto
Een portret is een momentopname. En het moment waarop je je het meest bewust bent van de camera, is zelden het beste moment. De beste momenten komen ertussen. Als je even niet denkt. Als je reageert op iets wat de fotograaf zegt. Als je lacht om iets wat je niet had verwacht.
Die momenten zijn raak omdat ze echt zijn. Ze laten zien wie je bent als je even vergeet dat je gefotografeerd wordt.
Jana Korčoková omschreef het achteraf zo: "He knows how to find your deep, authentic personality and capture the right moment to give your photos a special meaning."
Het juiste moment pakken is het werk van de fotograaf. Maar er moet wel een juist moment zijn. En dat moment ontstaat alleen als jij er echt bij bent.
De fotograaf draagt meer verantwoordelijkheid dan jij denkt
Veel mensen denken dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hoe ze op de foto staan. En ja, je houding, je kleding, je uitdrukking spelen allemaal een rol. Maar de grootste verantwoordelijkheid ligt bij de fotograaf.
Het is zijn of haar taak om een omgeving te creëren waarin jij jezelf kunt zijn. Waarin je ontspant. Waarin je niet meer nadenkt over wat je moet doen, maar gewoon reageert op wat er gebeurt.
Dat vraagt iets van de fotograaf. Niet alleen technische kennis, maar ook de vaardigheid om contact te maken. Om te luisteren. Om te voelen wanneer je er klaar voor bent en wanneer nog niet.
Tímea Bruníková zei het zo: "He has an amazing way with people and knows exactly how to bring out the best in them without any stress or pressure. You can tell that he loves photography and cares deeply not only about the final result but also about how the person in front of the camera feels."
Dat is het verschil tussen een foto laten maken en een portret laten maken.
Echtheid is niet hetzelfde als perfectie
Er is ook nog iets anders. Veel mensen willen er op hun best uitzien op een foto. Dat is begrijpelijk. Maar er op je best uitzien is niet hetzelfde als er echt uitzien.
Een gepolijst portret kan mooi zijn. Maar het raakt zelden. Echtheid raakt wel. Een blik die iets verraadt. Een glimlach die net begint. Een moment van twijfel dat je zomaar ziet.
Die dingen zijn niet perfect. Maar ze zijn van jou.
Cecilia Chien reisde vanuit Amsterdam voor haar shoot en schreef daarna: "He cares about authenticity and captures someone's stories behind each picture, so you can feel those raw emotions from his pictures. It's something truly meaningful and beautiful."
Dat is waar portretfotografie om gaat. Niet om het beste licht of de scherpste lens. Om het echte verhaal.
Wat jij kunt doen
Eigenlijk is het antwoord simpel: niks. Jij hoeft niets te doen. Je hoeft niet te oefenen voor de spiegel. Je hoeft geen poses te leren. Je hoeft alleen maar aanwezig te zijn.
De rest is het werk van de fotograaf. En van de tijd die je samen neemt.
In de volgende post laat ik zien wat er concreet verandert als je je echt laat gaan voor de camera. Wat er dan gebeurt in de sfeer, in de foto's en in hoe je jezelf terugziet.
Een portret dat klopt begint met een fotograaf die de tijd neemt om jou te leren kennen. Dat is precies de gedachte achter PAUZE, een dagdeel voor jezelf, met portretten die dat laten zien. Bekijk wat een PAUZE-sessie inhoudt.