Van straat naar portret: wat gebeurt er als je iemand écht ontmoet?

Ik loop door een stad. Dat is waar veel van mijn fotografie begint. Ik kijk om me heen, observeer mensen, wacht op momenten. Straatfotografie vraagt niet om controle, maar om aandacht. Ik reageer op wat er gebeurt. Een handgebaar, een blik, een schaduw die precies goed valt. Ik druk af en het moment bestaat ineens ook op een foto.

Wat mij altijd fascineert aan straatfotografie is dat het vaak een ontmoeting is zonder ontmoeting. Ik fotografeer iemand die mij niet ontmoet. Die persoon loopt door zijn dag, misschien op weg naar werk, naar huis, naar een afspraak. Voor hem of haar gebeurt er niets bijzonders. Voor mij ontstaat er een beeld dat ik interessant vind.

Onze levens kruisen elkaar een fractie van een seconde.

De schoonheid van straatfotografie

Dat is precies de schoonheid van straatfotografie. Het gaat over het observeren van mensen. Over kleine verhalen die zich afspelen zonder dat iemand zich daar bewust van is. Over de stad als podium waar iedereen zijn eigen rol speelt.

Wanneer ik straatfotografie workshops geef, merk ik dat veel fotografen hier meteen op aanslaan. Ze ontdekken dat fotografie minder gaat over instellingen en apparatuur dan ze dachten. Het gaat over kijken. Over geduld. Over vertrouwen op je intuïtie.

Je loopt, kijkt, wacht. En soms valt alles samen. Maar terwijl ik jarenlang op die manier werk, merk ik ook dat mijn nieuwsgierigheid langzaam verschuift. Niet weg van mensen, maar juist dichter naar hen toe.

Op straat observeer ik iemand. Ik maak een foto. Daarna loop ik verder. In veel gevallen spreken we elkaar nooit. De foto bestaat, maar de ontmoeting niet. En precies daar begint mijn interesse in portretfotografie.

Parijs, achter de Sacré-Cœur

Zakelijke portretten in zeven minuten

Wanneer iemand voor een zakelijk portret bij mij komt, begint het proces anders. We geven elkaar een hand. We maken een praatje. Soms vertelt iemand waarom hij of zij de foto nodig heeft. Voor LinkedIn, voor een website, voor een artikel.

Ik heb gemiddeld ongeveer zeven minuten. Zeven minuten om iemand op zijn gemak te stellen. Zeven minuten om een gesprek op gang te brengen. Zeven minuten om een ontspannen, professioneel portret te maken.

Dat lijkt weinig tijd, maar juist dat tempo maakt het interessant. Ik kijk, luister, stel een vraag, maak misschien een grapje. Langzaam verdwijnt de spanning die mensen vaak voelen wanneer er een camera op hen gericht staat.

Dan ontstaat er een moment waarop iemand even vergeet dat hij wordt gefotografeerd. En precies dan maak ik het portret. Ook dat gaat uiteindelijk over ontmoeting. Alleen in een snellere vorm. Toch merk ik dat er nog een derde manier van fotograferen ontstaat in mijn werk. Een manier waarin tijd ineens geen rol meer speelt.

Daaruit ontstaat PAUZE.

PAUZE, jouw waarachtige portret

PAUZE met Joy, in mijn studio in Wijchen

Bij PAUZE begint fotografie niet met lampen of met een camera. Het begint met een gesprek. We nemen de tijd. Soms praten we een uur, soms langer. Over werk, over keuzes, over momenten in een leven die belangrijk zijn geweest. Over twijfels, ambities, dingen die iemand bezighouden.

Ik luister.

Langzaam ontstaat er rust. De camera staat er al, maar krijgt nog geen rol. De flitsers blijven uit. Eerst leren we elkaar kennen. Niet als fotograaf en klant, maar gewoon als twee mensen in een gesprek.

En ergens in dat proces gebeurt er iets bijzonders.

De spanning verdwijnt. De houding verandert. Iemand hoeft niets meer te spelen. Er is geen haast, geen druk om meteen “goed op de foto” te staan.

Pas dan zet ik mijn flitslampen aan.

Een ander portret

Het portret dat daarna ontstaat voelt anders. Rustiger. Waarachtiger. Niet omdat het technisch anders is, maar omdat de ontmoeting echt heeft plaatsgevonden.

Als ik terugkijk op mijn eigen ontwikkeling zie ik eigenlijk één lijn door alles heen lopen. Of ik nu op straat fotografeer, een zakelijk portret maak of iemand uitnodig voor een PAUZE-sessie: het gaat altijd over mensen.

Over nieuwsgierigheid naar wie iemand is.

Straatfotografie begint bij kijken naar mensen. Portretfotografie gaat een stap verder en maakt ruimte voor een korte ontmoeting. En in PAUZE geef ik die ontmoeting de tijd die hij nodig heeft.

Een portret met aandacht

Misschien is dat uiteindelijk waar fotografie voor mij over gaat. Niet alleen over beelden maken, maar over aandacht. Over iemand echt zien.

Als straatfotografie je nieuwsgierig maakt naar mensen en je wilt leren hoe je die momenten op straat herkent, dan nodig ik je uit om eens mee te lopen tijdens een van mijn workshops. Daar beginnen we bij het kijken.

En als je juist nieuwsgierig bent naar wat er gebeurt wanneer je even stilstaat, wanneer je tijd neemt voor een gesprek en een portret dat echt iets van jou laat zien, dan is PAUZE misschien precies wat de naam al zegt.

Een moment om even stil te staan.
En jezelf terug te zien.

Tot binnenkort?

PAUZE met Janaika, in mijn studio in Wijchen